تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - مقام ها وسبک های مور و مویه لکی

اسلایدر

مقام ها وسبک های مور و مویه لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
قدمت آیین «مویه لکی» به شهادت تاریخ،ریشه در فرهنگ ایران باستان دارد. ذکرابیاتی از شاهنامه مشتی از خروار و شاهدی براین ادعاست . کاربرد واژه مویه در جای جای شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به عنوان یکی از مهمترین و رایج ترین منبع کهن زبان و فرهنگ فارسی ، نشانگر جایگاه این آوا و نغمه جانسوز انسانی و باستانی در اعصارمختلف تاریخی ایران زمین است. ساز همراهی کننده مویه درشاهنامه ساز زهی «بربط» وسازهمراهی کننده نوحه «رود» است ومویه کردن علاوه بر زنان دربین دیگر اقشار جامعه از پیر و برنا گرفته تا پهلوان و زن پارسا واسفندیار نیزرایج و مرسوم بوده است. ما در مناطق لک نشین  مطابق قانون ایلی این سرزمین ، مردان حق نداشتند در سوگ عزیزان از دست رفته اشان به ویژه سوگ و مرگ زنان شیوه و گریه سر دهند و لذا بیشتر مقام ها و آوای غم انگیز سوگواری در لرستان با نام «مویه »متعلق به زنان است و مردان نیز به نوبه خود با زمزمه اشعار غم انگیز به نوعی دیگر از مویه به نام «موری» می پرداختند .

به عبارتی بهتر نوای «مور و مویه» مناطق لک  علی رغم فلسفه مشترک سوگواری شان با دو ویژگی خاص زنانه و مردانه خود از هم متمایز شده اند :
مویه مخصوص زنان است و با خصیصه ابراز احساسات گروهی همراه با فریاد و شیون و بعضا خراشیدن سر و صورت همراه است .مور ویژه مردان بوده و با خصلت لزوم خویشتن داری فردی و عدم بروز احساسات بسوی نجوی و نوای غم انگیز درونی سوق داده شده است.
مقام ها وآواهای موسیقی سوگواری در لرستان بشرح زیر است:
مویه یا مووه نوای غم انگیز زنان بصورت گروهی است که در مراسم عزاداری موسوم به پرس (PORS)و آیین ها ی سوگواری خوانده می شود و خود از نظر مقام و آهنگ به دو نوع تقسیم می شود:
الف – مویه لکی : معمولا توسط یک زن به نام و در مقام “سرخونی وش” که رهبری مویه سرائی زنان را بعهده دارد ، اجرا می شود. شغل و تخصص این زنان مویه سرائی با اشعاری به لکی در اندوه زن و مرد متوفی است . مویه لکی با مقامی موسیقیائی و کشش های کوتاه و بلند و متر مشخص و با مقطع آغازی و پی در پی اجرا می شود که با همنوائی و صداهای زیر و بم زنانه و کلمات اشعاری مابین اصوات رگه هائی چنان غمبار ایجاد می کنند که شنونده را تحت تاثیر آن ناگزیر به همراهی با خواننده ویا در سکوت اندوهگینی فرو می برد.
ب- مویه لری : این مویه از نظر هم صدائی زنان مانند لکی است اما در کشش موسیقیائی و تکیه حرفی و کلامی و صوتی با هم تفاوت دارند. در مویه لری هر زنی که بیت غم انگیزی در سوگ عزیزی آغاز کند دیگر زنان او را همراهی می کنند و لذا بیت آغازین مویه را « سر مووه» می نامند . برخی از نوحه ها و ندبه ها در مرگ جوانان و ناکامان دارای ضرب مشخص و گفت و شنید توصیفی درباره متوفی است . در مویه لری دیگر زنان حاضر در پاسخ و تائید غم زن مویه خوان، ناله “هی وی هی وی مه” سر می دهند . وزن شعر در مویه لری هجائی و حالت موسیقیائی آن از نظر آوائی کامل است.

مور: در واقع همان مویه است که با ویژگی های مردانه اش مختص به مردان است . زنان معمولا مویه سر می دهند ومردان غالبا مور می چرنند . مور در قانون ایلی لرستان مخصوص لحظات تنهائی مردان بوده و معمولا بدون ساز است . در هر بیت مور نقطه ایستائی پایه برای بیان واژه های شعر و سپس ادامه نغمه در تحریری بریده و تکراری که از گلو با دهان نیمه باز شکل می گیرد ادامه می یابد . مضمون شعرهای لکی مور شکایت از دردها و غم ها و رنج های روزگار است .در گوشه های موسیقی ایرانی در دستگاه چهارگاه گوشه ای به نام «مویه» و در دستگاه سه گاه گوشه «آواز مویه» و در دستگاه همایون گوشه ای به نام «موره» وجود دارد.
یه چویت بیم وه بیل سوتی ورمالان
( چرا چنین شده ام چون خاکستری جلوی خانه ها)
هر وایی میو من مکی تالان
(هر بادی می وزد مرا غارت کرده و با خود می برد)
در خواندن مور گاهی دو نفر همصدا می شوند . این ندبه و زاری بدون اشک با زیر و بم هایش موسیقائی نیایش و پرستش مهر و اهورا را تداعی می کند . مور و پووه موری تقریبا یک مقام با تفاوتی اندکند که در آن مور بدون ساز و پووه موری با تنبور اجرا می شود.

پووه موری: آهنگ و نوائی غم انگیز است که اشعاران بازگو کننده یادمان های عمر بر باد رفته و خاطره های شیرین گذشته و یاران رفته و فتنه های غم انگیز زمانه است و نوای مسحور کننده ان با تحریرهای کوتاه و پی در پی و کشش های کوتاه و بلند اوازی آزاد آن ” حدیث راه پر خون ” می کند . مقام پووه موری را مردانی که صدای پرسوز دارند اجرا می کنند و ان نوائی است که در اوقات تنهائی سر می دهند . تنبور تنها سازی است که به دور از ضرب و مشخصات ضربی با همنوائی آزاد می تواند این صدا را همراهی کند.
هوره: آواها و نیایش های بازمانده از ستایش اهورامزدا به زبان لکی و کردی است که به صورت تک خوانی همچون مویه و مور اجرا می شود. هوره از زمان های کهن به یادگار مانده و ویژه ستایش از اهورا مزدا بوده که بر اساس آیین زردتشت در هنگام مرگ کسی و روی دادن پیشامدی و یا پس از پیوند با اهورا مزدا شروع به خواندن هوره می کردند. هوره که از لحاظ آوائی شباهت بسیاری به خواندن گات ها توسط موبدان زرتشتی در آتشگاه ها دارد را آواز سوزناکی برگرفته از نوشتار آسمانی اوستا می دانند که به شیوه هوره خوانده می شده، واژه هوره از اهوره گرفته شده است. از سوئی هوره از نظر اوائی شباهت های بسیاری به نیایشهای آسیای شرقی دارد . در هر صورت هوره از اوازهای غم انگیز بسیار قدیمی است که از ریتم آزاد با اشعار ده هجائی بر وزن مستفعلاتن مستفعلاتن و یا فعولن فعولن پیروی می کند و خود دارای ۱۴ مقام است. اشعار هوره غالبا با مضامین تغزل و حماسی است و در خواندن ان از هیچگونه سازی استفاده نمی شود . اوازهای هوره غالبا در تنهائی و بصورت انفرادی اجرا می شود ، اگرهوره در کوهستان به هنگام گذر از کوه خوانده شود به ان« کو چر» (خواندن در کوهستان) و چنانچه هنگام سوارکاری خوانده شود به ان «سوارچر »(خواندن هنگام سوارکاری) گفته می شود.
طرز: مقامی که ماهیت موسیقائی آن غم انگیز بوده و معمولا مقام پووه موری را نیز در کوک این مقام می توان نواخت .طرز نام گوشه ای از دستگاه راست پنجگاه و همچنین «گوشه طرز» در دستگاه همایون است.
پاکُتلی: به هنگام حرکت کُتل(اسب سیاهپوش متوفی) از منزل بسوی رودخانه یا غسالخانه محلی، این مقام را می نوازند که چون در پای کُتل نواخته می شود ان را پاکُتلی نامیده اند . پاکُتلی بعنوان موسیقی عزاداری در خرم آباد بعضا توسط زنان «سرمویه آر» در مویه سرائی ها به گونه ای اجرا شده که به آن «مویه پاکُتلی» نیز اتلاق شده است.
چمری یا چمرونه : مشهورترین موسیقی عزاداری لرستان است که در برخی مناطق(حاشیه رودخانه سیمره) به نام «باو باو» نیز مشهور است . همزمان با بانگ مردان ایل و ناله پدر پدر افراد ، میهمانان مرد و زن عزادار با همراهی میزبانانشان رو در روی یکدیگر بصورت دسته دسته حرکت نموده و شیون و نوای باوه باوه سر می دهند.
شیونی: نام مقامی از موسیقی سوگواری در مرگ کسان است که با سرنا و دهل نواخته می شود. زنان بستگان متوفی با ضرب و نوای آن با دو دست شیون کرده و ب اخراشیدن سر و روی سرنا و دهل را همراهی می کنند. در این مقام تکرار مداوم « ر» در حامل تا «ر» و نیز در حامل های بعدی تکرار مداوم حامل ۱ تا گرفتن صدای فادیز به صورت طویل تحقق می یابد و دهل این توصیف را تاکید می کند . در واقع مقام و آهنگ موسیقی شیون زنان را تقلید می کند و بدین صورت شیون به صورت نوعی قطعه توصیفی موسیقیائی ظاهر می شود.
«رارا» یا «خانکم رارا»: مقام سوگ آیینی نوحه سرائی همراه با کلام و اجرای رقص گروهی است که به هنگام مرگ بزرگان یارسان اجرا می شد. مردان و زنانی که از راه های دور آمده بودند به محل سوگواری می رفتند و ابتدا یک نفر با کاسه ای از گِل به استقبال آنها می رفت و هرکس تمایل داشت مقداری از گل کاسه را به شانه ، سر و یا دستار و سربند خود می مالید . وقتی سرنا و دهل به مقام رارا می رسید عده ای از مردان در فضای باز محل سوگواری مردانه ، کنار هم و دست در دست یکدیگر با ضرب موسیقیائی دهل و نظم حرکتی ، رقصی مانند چوپی را با تکرار سر بیت نوحه گونه «خانکم رارا» بصورت دایره وار اجرا می کردند. همزمان شخصی نیز اشعاری در وصف خوبی ها و مهمان نوازی یا نیکوکاری و جنگاوری تازه درگذشته با آهنگ می خواند و با حرکت دست و سر شوری به پا می کرد. کسانی که جز دسته رقصنده ها بودند همراه با بقیه سربیت یا ترجیع « خانکم رارا» را بدنبال «سرخونی وش» تکرار می کردند.
«سحری» و «یاری» : دو مقام سوگ آیین یارسان در لرستان بود که در زمان فوت رهبران یارسان ابتدا در کنار خانه او با سرنا و دهل اجرا می شد تا اهالی روستا از مرگ وی باخبر شوند . این مقام را در روز عاشورا و در عزای امام حسین (ع) نیز می نوازند . رابطه ضرب بین سرنا و دهل در کشش های آزاد سرنا با فاصله ضربی دهل مساوی است اما کشش سرنا کوتاه و گاه بلند است ولی در سر ضرب ها اشاره به پایه دارد.
مقام های «هانای ممدبک» و «های دووت گیان دووت» : هر دو از مقام های موسیقیائی یارسان بوده که در بامدادان پیش از برامدن خورشید و برای امرزش مردگان (دووت یا داوود مظهر انوار حق و ممد بک، سید محمد نوربخش پیشوای بزرگ یارسان) همراه با کلام و همراهی سرنا و دهل و یا تنبور اجرا می شد.


می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
btvwrisy 1397/03/2 09:10
cheapest viagra price http://loviagraosn.com/ - online viagra viagra online discount,best generic viagra http://setviagraeja.com/ - online generic viagra viagra samples free, viagra cost canada http://newviagrakfv.com/ - generic viagra online cheap viagra pills
pamEvosy 1397/03/2 06:09
buy online viagra <a href="https://aluixnetwork.com/#">viagra online</a> free viagra samples <a href=https://aluixnetwork.com/#>cheap generic viagra</a>
vrcOvali 1397/03/1 00:57
Some people, however, are more likely to get flu complications that result in being hospitalized and occasionally result in death. Look for the best <a href="http://cialisserfher.com/#">cialis online</a> offered by a specialist low-cost pharmacy site PO Box 4121Brick, NJ 8723 Email: autoimmunehelp aol.,In fact, emergency contraception prevents pregnancy and thereby reduces the need for induced abortion. Can I take <a href=http://cialisserfher.com/#>cialis on line</a> from reputable pharmacies Numerous physical disorders cause symptoms mimicking specific mental disorders see Selected Mental Symptoms Due to Physical Disorders., There's little reason to increase or decrease how much you eat. http://cialisserfher.com/ Today we know that the risk of heart attack and stroke may occur early in treatment, even in the first weeks.
brdEvert 1397/02/31 23:25
They are soothing and speed up healing. Online pharmacy serves you at <a href="http://cialisgretkjss.com/#">buy cialis online</a> . And if the allergy is severe, it might need to be given in an allergist's office.,Category Specifics General information Demographic data about the patient Name, address, and phone number of the guardian if the patient is under age Name of police officer, badge number, and department Date, time, and location of examination Circumstances of attack, including Date, time, and location familiar to patient? | Strengthen your affectivity at <a href=http://cialisgretkjss.com/#>buy cialis online</a> are cheaper at online pharmacies ContinueYou are about to visit a website outside of MedicineNet., Many people are at least uncomfortable, if not phobic, around snakes, mice, spiders, reptiles, heights, tight spaces, barking dogs, and swooping birds. http://cialisgretkjss.com/ Washington, DC: National Academy Press, 1996.
Vrdwrisy 1397/02/31 19:37
We will speak out. Great treatment is attainable if you <a href="http://viagranerrds.com/#">buy generic viagra</a> will be correct when you buy it online. Reply to this comment Report abuse 35 PackPlacek9Your dog does not feel safe.,Type 1 is most often seen in children, adolescents, and young adults. .Check the http://viagranerrds.com/# - viagra online generic . Check what best for you. It causes small lumps, or granulomas, which generally heal and disappear on their own., So how can you recognize a heart attack? http://viagranerrds.com/ The duration of contractions is brief and may be described as shocklike.
baaflange 1397/02/31 06:25
emergency loan <a href="https://applygoleader.com/">payday loans online</a> no credit check <a href="https://applygoleader.com/">24 hour payday loans online</a>
cbrEvert 1397/02/30 19:43
The anti-gliadin IgG can be high in children who do not have celiac disease and it is not a good guide. Anybody can enjoy low price of <a href="http://cialisgretkjss.com/#">cialis buy pills</a> . UTI symptoms include burning on urination, frequency the sensation of needing to urinate very frequently , urgency the sensation of needing to urinate urgently , bloody or cloudy urine.,Sickle Cell Association, Texas Gulf Coast, 2626 South Loop West, Suite 245, Houston, TX 77054. I used more than the recommended dosage of <a href=http://cialisgretkjss.com/#>cialis online buy</a> will be correct when you buy it online. Occasionally, the diaphragm can also be affected., Life-style choices such as smoking and obesity can make a person more vulnerable to strokes caused by blood clots. http://cialisgretkjss.com/ Visit our Ear, Nose and Throat category page for the latest news on this subject.
bynwrisy 1397/02/30 16:40
Fast forward to June 2015 test came back positive for Lyme disease. Do not <a href="http://viagranerrds.com/#">buy viagra</a> to get low prices for this effective treatment In fact, you may even be unaware that you need help.,No human cases of avian influenza have been described in the United States or elsewhere in North America. Save by searching for http://viagranerrds.com/# - order viagra prices. Great savings on all drugs! There are two types of flu vaccines:About two weeks after vaccination, antibodies develop that protect against influenza virus infection., It includes all the comprehensive clinical information necessary for fast diagnosis and treatment. http://viagranerrds.com/ My first date of the last period was 8 Feburary , me and my boyfriend had protected sex on 15, however we checked the condom but we noticed some discharge on the bed sheet did not know what exactly it was.
bsdEvosy 1397/02/29 13:11
Lesson SummaryHyperthermia occur when the body's temperature raises to levels above normal but is different from a fever due to an illness or infection. You can save big each time you <a href="http://viagrajoili.com/#">online generic viagra</a> pills by mail or courier to your door. Great service! Shop Maternity clothes in the Parents Store nowHow will your body change through early pregnancy and beyond?,During the first trimester, nearly all of the fetus' internal organs form. Buy a <a href=http://viagrajoili.com/#>online generic viagra</a> pills through this specialist low-cost site Sad Physician Syndrome and How to Heal ItBy Marty Nemko Ph., Are you sure you want to stop tracking this discussion? http://viagrajoili.com/ PreventionThe influenza virus spreads very quickly from person to person through touch as well as through the air.
vsxDup 1397/02/29 01:50
View Mobile Site All Rights Reserved. Don’t be afraid to ask questions when you are buying <a href="http://cialisdotnet.com/#">cialis buy</a> . Measuring Progress Measuring Progress Weigh Yourself Accurately Using Skinfold Calipers Body Fat Calculator Measuring Bulking Gains Measuring Fitness Progress Aesthetic Basics Bulking Up And Gaining Muscle Shortcut To Looking Massive Gain Muscle Lose Fat!,D-dimer while useful to rule out a pulmonary embolism in those who are at low risk is not of much value if it is positive as it may be positive in a number of conditions that lead to shortness of breath. More people are using the internet to look for a <a href=http://cialisdotnet.com/#>cialis buy</a> from online pharmacies Bookies stop betting after suspicious flurry of wagers contestant to evens favourite Khloe Kardashian keeps her 'revenge' body under wraps in sporty look as she jets out of LA with Kendall Two sisters dressed down for their flight EXCLUSIVE: 'She's already a very talented girl' Alesha Dixon hints daughter Azura will follow in her popstar footsteps Spoke to MailOnline Make-up free Elizabeth Banks shows off her long and lean legs in striped shorts as she enjoys a stroll with her son Felix He rode a micro-scooter 'I'm always compared to models from the '90s': Amy Willerton gives Pamela Anderson a run for her money in red Baywatch swimsuit for sexy FHM shoot Salma Hayek puts on a busty display in monochrome ensemble as she attends Film Society Of Lincoln Center Summer Talks Amazing at 48 Lads who lunch!, During and after chemotherapy and radiation treatment, some people may experience nausea and vomiting. http://cialisdotnet.com/ She's lived in tropical jungles, beaches and deserts around the world and has been exposed to several of the diseases that she studies.
brtlinty 1397/02/28 14:44
best payday loan sites <a href="https://applycheckloan.com/">cash loans</a> no credit check mortgage <a href=https://applycheckloan.com/>loans online</a>
bdcMoidly 1397/02/28 02:50
virgin money transfer loan <a href="https://mobilleaderapply.com/">online payday loan</a> payday loans stone mountain ga <a href=https://mobilleaderapply.com/>uob cash advance singapore</a>
vaqFluix 1397/02/27 15:55
brand generic viagra http://buyvlaqra.com/ viagra pill splitter <a href="http://buyvlaqra.com/#">http://buyvlaqra.com/</a>
vsxaberb 1397/02/27 11:32
order viagra http://qenericviaqra.com/ buy discount viagra <a href="http://qenericviaqra.com/#">http://qenericviaqra.com/</a>
nsselomma 1397/02/27 11:14
non prescription cialis http://qenericcialls.com/ cialis sale <a href="http://qenericcialls.com/#">http://qenericcialls.com/</a>
bspOvali 1397/02/27 06:57
no prescription cialis http://buycialls.com/ cialis daily <a href="http://buycialls.com/#">http://buycialls.com/</a>
bscDup 1397/02/26 18:15
vergleich viagra cialis levitra http://onlinecialls.com/ how long cialis to work <a href="http://onlinecialls.com/#">http://onlinecialls.com/</a>
fdhtyday 1397/02/26 02:57
buy viagra overnight https://susamsokagim.com/ free viagra samples <a href="https://susamsokagim.com/#">https://susamsokagim.com/</a>
bymFluix 1397/02/26 00:26
price of viagra https://movietrailershd.org/ viagra online prescription <a href="https://movietrailershd.org/#">https://movietrailershd.org/</a>
nniaberb 1397/02/25 17:12
generic viagra from canada https://bitcapblog.com/ viagra prescription <a href="https://bitcapblog.com/#">https://bitcapblog.com/</a>
cbqFluix 1397/02/24 14:41
brand name viagra https://movietrailershd.org/ brand name viagra no prescription <a href=https://movietrailershd.org/#>https://movietrailershd.org/</a>
vdxaberb 1397/02/24 09:35
overnight viagra https://bitcapblog.com/ buy cheap brand viagra https://bitcapblog.com/# - https://bitcapblog.com/
plmScadia 1397/02/24 07:35
viagra stories https://holidayrentallorgues.com/ viagra australia <a href="https://holidayrentallorgues.com/#">https://holidayrentallorgues.com/</a>
zzqEvosy 1397/02/24 02:09
viagra story https://aluixnetwork.com/ viagra generic online <a href=https://aluixnetwork.com/#>https://aluixnetwork.com/</a>
ngffiela 1397/02/23 14:06
viagra cheap https://mo-basta.org/ pharmacy viagra <a href=https://mo-basta.org/#>https://mo-basta.org/</a>
nnzgrott 1397/02/21 22:57
bad credit lender no payday loan <a href="https://paydayloans-online.us.org/#">direct lender payday loans</a> credit card consolidation loans <a href=https://paydayloans-online.us.org/#>same day payday loans</a>
bscFlund 1397/02/21 15:44
<a href="http://writingpaperqze.org/#">dissertation papers</a> <a href=http://writingpaperqze.org/#>paper writing</a>
<a href="http://writethesisdcv.org/#">good thesis statements</a> <a href=http://writethesisdcv.org/#>good thesis statements</a>
<a href="http://writinghelprvs.org/#">homework help</a> <a href=http://writinghelprvs.org/#>writing thesis help</a>
<a href="http://writebusinessplanatb.org/#">small business plans</a> <a href=http://writebusinessplanatb.org/#>business plan writers</a>
<a href="http://essaypapersus.org/#">research paper service</a> <a href=http://essaypapersus.org/#>write my paper</a>
yscbrase 1397/02/21 15:40
installment loans bad credit <a href="https://onlinepaydayloan.us.org/#">bad credit personal loans not payday loans</a> payday loans no credit check no faxing [url=https://onlinepaydayloan.us.org/#]payday loans online no credit check instant approval[/url]
llqFloors 1397/02/20 21:17
advanced check cashing payday loans <a href="https://cashloansonline.us.org/#">viagra cost canada</a> payday loans in [url=https://cashloansonline.us.org/#]viagra and women[/url]
cbfpoubs 1397/02/20 19:11
loan debt consolidation <a href="https://cashadvanceonline.us.org/#">legitimate payday loans online no credit check</a> same day loans bad credit [url=https://cashadvanceonline.us.org/#]3 month payday loans[/url]
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت