تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - معنا و ریشه برخی واژگان فارسی در زبان لکی

اسلایدر

معنا و ریشه برخی واژگان فارسی در زبان لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
لکی یکی از زبان های کهن ایرانی است که زبان امروزی فارسی و زبانهای کردی و لری واژگان زیادی را از آن وام گرفته و نیز واژگان زیادی از زبان های باستانی مانند زبان پهلوی و اوستایی در این زبان بدون تغییر و یا با کمترین تغییر استفاده میشود. در این نوشتار چند واژه از زبان فارسی را می آوریم که با دانستن زبان کلی میتوان به ریشه و معنای آنان پی برد.
فرزانه
اصل این واژه ، <فرَه زانَک> است که واژه ای پهلوی میباشد و از ترکیب دو جز <فره> و <زانک> تشکیل شده است. <فره> در زبانهای پهلوی و لکی به معنی بسیار و <زانک> نیز به معنی دانستن می باشد.
که با حذف <ها> از واژه <فره> و ابدال <کاف> به <ها> ناملفوظ در واژه ی <زانک> به فرزانه تبدیل شده است.
واژه ی <فره زان> هنوز هم در زبان لکی به معنی بسیار دان و دانشمند بکار میرود و اجزا تشکیل دهنده آن یعنی <فره> و <زان> در زبان لکی نیز درهمان معانی پهلوی بکار میروند.


نماز واژه ایست از مصدر< نمیاین> در زبان لکی به معنی (کوتاه شدن،خم شدن،تعظیم کردن) گرفته شده است ، واژه ی < نمیا > در زبان لکی به معنی خم شدن و کوتاه شدن است، این واژه در زبان پهلوی < نماچ > به معنی تعظیم و خم شدن به کار رفته است .
یک نمونه استفاده نماز ازمتنهای پهلوی( یادگار زریران) می آوریم.
ویدرفش جادو و نامخواست هزاران نامه را پذیرفتند و به گشتاسب شا نماچ بردند و رفتند.
نماز در شاهنامه نیز به معنی ادای احترام و تعظیم بارها استفاده شده است. چند نمونه را می آوریم.
– چو آمد به نزدیک تختش فراز بر او آفرین گفت و بردش نماز
– پیاده شد و برد پیشش نماز به دیدار او بُد نیا را نیاز
همان گونه که عرض شد نمازدر گذشته به معنی تعظیم و ادای احترام بوده که با ورود اسلام به ایران و پذیرفتن دین اسلام از سوی ایرانیان به مرور زمان جایگزین واژه < صلاه > به معنی اطاعت خدا شده است.
کیومرث
کیومرث یا گیومرث در فارسی، این واژه در زبان پهلوی گیومرت یا گیومرد و در اوستایی گَیومَرتَن میباشدکه نام نخستین نمونه انسان در جهانشناسی اساتیری مَزدیسنیان(یکتا پرستان) است .
گیومرث از دو جز ((گیو)) به معنی جان و (( مرتن )) به معنی فناپذیری و مردن تشکیل شده است.
مردمان عزیز و فرهیخته ی لک زبان هنوز واژه ی (( گیو ))را درست به مانند همان شکل اوستایی و پهلوی حفظ کرده و استفاده می کنند، در صورتی در دیگر زبانهای ایرانی تغییر کرده برای نمونه در فارسی به جان ، در کردی به گیان و لری به جو تبدیل شده است.
(( مرد)) جز دوم این واژه به معنی مردن است. با توضیحات بالا میتوان فهمید((گیو مرد )) به معنی جاندار میرا میباشد. که استاد بهرام فره وش نیز در کتاب فرهنگ فارسی به پهلوی گیومرد را جاندار میرا معنا کرده است.
پرواز
پرواز از دو جز <پر> که پوشش ماکیان است و < واز > که واژه ای پهلوی به معنی جهش و پریدن است و تشکیل شده است واژه ی (واز) در حال حاضر در زبان لکی حضور زنده دارد .با این توضیح میتوان فهمید واژه ی< پرواز > جهش با استفاده از پر و واز گرفتن با پر میباشد .
در مورد این واژه فرهنگ نگاران دچار اشتباه شده و گفته اند بدین دلیل که پریدن را پرگشادن(پر باز کردن) لازم است به مجاز به آن پرواز میگویند.
دراینکه باز کردن پر نمی تواند به معنی پرواز باشد هیچ تردیدی وجود ندارد، چون باز کردن پر به خودی خود منجر به پرواز و جهش نمیشود در حالی که مراد از پرواز جهشی است که انجام میشود.
پرچین
پرچین نیز واژه ای لکی و مرکب از دو جز < پر> به معنی حاشیه و کناره و < چین > به معنی چینش تشکیل شده است . و به معنی حاشیه چینی و چینش حصار مانندی از چوب و شاخ و برگ درختان در حاشیه و کناره ی باغ و یا مزرعه میباشد.
در فرهنگ دهخدا پرچین به معنای: دیوارگونه ای که از ترکه یا نَی و برگ و عَلَف بر گرد باغ و مزرعه کنند. در اینجا < گرد > در فارسی معادل < پر > در زبان لکی می باشد.
خسرو
اصل این واژه < هو سرو > می باشد که واژه ای مرکب از دو جز <هو> و < سرو> است.
<هو> واژه ای پهلوی به معنی خوب میباشد. که با ابدال <ها> به <خ> به <خو> در زبان لکی تبدیل شده و با اضافه شدن واج <با> به پایان آن به <خوب> در فارسی تبدیل شده است. در زبان فارسی در واژگان زیادی <ها> ابدال به <خ> شده است مانند < هوَر > که به < خوَر> تبدیل شده و اضافه شدن < شی د> به معنای درخشنده به آن به خورشید تبدیل شده است.
واژه < سرو> جز دوم <هو سرو> : سرو به معنای آواز یا آوازه می باشد. که نمونه ی آن در زبان لکی فال چهل سرو می باشد و به معنی چهل آواز یا چهل بیت می باشد. در اینجا باید خاطر نشان کرد که همه ی ابیاتی که در فال چهل سرو خوانده میشود به زبان لکی میباشد.
با این تعاریف که < خو> به معنی خوب و یا خوش میباشد و < سرو> نیز به معنای آواز یا آوازه، میتوان فهمید خسرو به معنای خوش آوازه و نیکنام است. یعنی کسی که آوازه ی نیکش در همه جا طنین انداز شده . و اولین بار این نام به شاه اشکانی کیخسرو اطلاق شده و به معنای شاه نیک نام می باشد.

آری زبان لکی یکی از زبان های کهن ایرانی است که با توجه به حفظ بسیاری از خصوصیات زبان های کهن ایرانی در خود میتواند پشتوانه ای برای زبان فارسی باشد. به عقیده ی بنده زبان فارسی به مانند یک درخت میماند که به وسیله ی ریشه ها تغذیه کرده و رشد و میکند، و ریشه های زبان فارسی امروزی زبان های فارسی باستان، پهلوی ، دری ، لکی و . . . میباشند . با توجه به اینکه زبان های پهلوی و فارسی باستان به عنوان ریشه ی اصلی این درخت ازمیان رفته یا به تعبیر دیگر خشک شده اند باید از ریشه هایی مانند زبان لکی که زنده است و هنوز حدود ۲ میلیون نفر به این زبان تکلم میکنند حمایت کرد که بتوانند درخت فارسی را تغذیه و موجب رشد این درخت شوند تا شاهد گسترانیدن سایه آن بر سرزمین های بیشتری در دنیا باشیم . این مسئله ای است که مقام معظم رهبری بر آن تاکید داشته و میفرمایند : ((زبان فارسى باید گسترش پیدا کند. باید نفوذ فرهنگىِ زبان فارسى در سطح جهان روزبه‌روز بیشتر شود. فارسى بنویسید، فارسى واژه‌سازى کنید و اصطلاح ایجاد کنید.))
ولی برخلاف تاکید مقام معظم رهبری بر این مسئله ، زبان لکی به عنوان یکی از ریشه های زنده ی زبان فارسی مورد بی مهری مسئولان فرهنگی کشور بخصوص صدا و سیما قرار گرفته است، به گونه ای که نه تنها در شبکه های سراسری صدا و سیما بلکه در شبکه های استانی لرستان ،کرمانشاه و ایلام حتی یک برنامه به زبان لکی وجود ندارد. در حالی است که جمعیت غالب این سه استان لک زبان میباشند.
به امید روزی که نفوذ فرهنگی زبان فارسی در دنیا به اندازه ای برسد که مردم دنیا بعد از زبان مادری زبان فارسی را بیاموزند.

حسین میرمحمدی /پژوهشگر لرستانی

 



می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
Jnqtyday 1397/03/2 05:50
generic viagra canada <a href="https://movietrailershd.org/#">cheap viagra</a> buy viagra generic [url=https://movietrailershd.org/#]viagra online generic[/url]
nubruist 1397/03/2 04:18
womens viagra <a href="https://bitcapblog.com/#">viagra online</a> how does viagra work [url=https://bitcapblog.com/#]generic viagra online[/url]
Jnqtyday 1397/03/2 03:53
uk viagra <a href="https://movietrailershd.org/#">viagra buy</a> viagra cheapest price [url=https://movietrailershd.org/#]cheap viagra[/url]
bdfglymn 1397/03/2 01:15
online payday loans with bad credit [url=https://ttsitworldwide.com/]instant payday loan[/url] guaranteed personal loans,best loans [url=https://phpbbcommunities.net/]payday loans online same day[/url] cash loans instant online no faxing one, instant approval payday loans no credit [url=https://flashovky.net/]online payday loan[/url] loans online instant approval
bdfglymn 1397/03/1 18:21
online payday loans no fax instant approval <a href=https://ttsitworldwide.com/>online payday loans instant approval</a> bad credit payday loans,personal loan services <a href=https://phpbbcommunities.net/>online payday loans</a> loans online payday, instant payday loans uk <a href=https://flashovky.net/>payday loans uk</a> payday loans fast
btvwrisy 1397/03/1 17:28
cheap viagra soft tablet [url=http://loviagraosn.com/]cheap viagra[/url] viagra shipped overnight,ordering viagra online [url=http://setviagraeja.com/]buy viagra online[/url] viagra brand without prescription, buy viagra cheap [url=http://newviagrakfv.com/]viagra[/url] cost of viagra
btvwrisy 1397/03/1 16:08
brand generic viagra http://loviagraosn.com/ - п»їviagra dosing kamagra viagra,viagra lowest price http://setviagraeja.com/ - viagra overnight delivery viagra dosing, viagra purchase online http://newviagrakfv.com/ - generic viagra online viagra stories
vrcOvali 1397/03/1 09:15
The goal is to rid the patient of infection and preserve fertility if possible. Can I take <a href="http://cialisserfher.com/#">cialis on line</a> because it is powerful medication I've eaten and will return to bed shortly to merely lay down, although admittedly I might sleep again.,The condition may develop due to a weakening of the abdominal wall later in life, injury, or prolonged periods of physical stress. When seeking a highly effective remedy, you always want to <a href=http://cialisserfher.com/#>buy cheap cialis online</a> at budget prices keep your medical costs affordable. Buy here Although the brain can sometimes heal itself after the trauma of treatment, it will take time and patience., Wilson, A recent CBC indicted that my T4 level was high and my T3 level was low….. http://cialisserfher.com/ Okay, onto the following weeks - your first trimester pregnancy signs and experiences....
vrcOvali 1397/03/1 08:48
Follow Rachael Rettner RachaelRettner. less that people prefer to shop online.Shop for great deals and <a href="http://cialisserfher.com/#">cheap generic cialis</a> Security when you make a deal at the lowest If symptoms persist longer, however, treatment and management of PANDAS must continue long-term.,Second, efforts should be made to relieve symptoms as much as possible. Problems with erections? Contact us <a href=http://cialisserfher.com/#>buy cialis</a> at discounted prices from online pharmacies to begin treatment Early HIV symptoms appear flu-like and include fever, rash, muscles aches and swollen lymph nodes and glands., Univariate Correlates to Clinical Depressive Symptoms by Two Study SamplesTable 4 presents the results from the multivariate adjusted logistic regression analyses. http://cialisserfher.com/ Nearly 20 percent of women who have one urinary tract infection will have another, and 30 percent of those who have had two will have a third.
bsddtyday 1397/03/1 00:07
order cialis <a href=http://hitcialisosn.com/>tadalafil 20 mg</a> cialis pill,cialis soft tabs <a href=http://hopcialisraj.com/>cialis tadalafil</a> tadalafil citrate, cialis online no prescription <a href=http://gocialisgjb.com/>what is tadalafil</a> cialis cost
bsddtyday 1397/02/31 22:10
buy cheap cialis <a href=http://hitcialisosn.com/>cheap tadalafil</a> online cialis,cialis without a prescription <a href=http://hopcialisraj.com/>buy tadalafil</a> cheap cialis, cialis without a prescription <a href=http://gocialisgjb.com/>cialis pill</a> cialis no prescription
brdEvert 1397/02/31 12:41
The Gotland Male Depression Scale: A validity study in patients with alcohol use disorder. and kick your ailments. Guaranteed online proven methods with <a href="http://cialisgretkjss.com/#">buy cialis</a> . Get your ED treatment now! Computer Screen Reader Listcommercial and free mobile and computer screen readers for the blind and visually impaired.,The oncogenes and tumor suppressor genes are well studied and are described below under Pathogenesis. Look no further. This site always sells <a href=http://cialisgretkjss.com/#>cialis buy pills</a> online. Wash your hair each night before getting into bed., This may include medication, lifestyle changes, or a combination of therapies. http://cialisgretkjss.com/ Some of the symptoms that result from HIV seroconversion syndrome include the following:During the initial period of infection, the body's immune system fights the HIV virus and as a result rids itself of flu-like symptoms.
brdEvert 1397/02/31 05:24
A lower-than-normal CD4 cell count may be a sign that the virus is damaging your immune system. Does taking <a href="http://cialisgretkjss.com/#">cialis buy pills</a> on the grounds that it is economical and powerful If you get sick with influenza, home treatment can help ease symptoms.,I really needed to find someone in the same stage of life who could relate to me directly. Online pharmacies make it easy to buy <a href=http://cialisgretkjss.com/#>cheap cialis online</a> at the same prices and discounts? You may also want to look for support groups in your area or online to help you deal with the emotional effects of PCOS., I honestly feel like I'm drunk all the time, have been really dizzy, moody just not myself, vision changes was wondering what kind of vision issues you have had also? http://cialisgretkjss.com/ About 1,000 lung transplants are performed every year in the United States.
Vrdwrisy 1397/02/31 04:17
Ashley Im not taking an oral contraceptive. Excellent health benefits are attainable when you <a href="http://viagranerrds.com/#">viagra online generic</a> from India at a discount. As a result, Ca-induced biochemical reactions are accelerated, causing severe muscle contractions and elevation of the metabolic rate, resulting in respiratory and metabolic acidosis.,She ate Beneful the last few years of her life. review sites personally visit a pharmacy before approving for http://viagranerrds.com/# - viagra plus Read treatments of ED! GO No Thanks Help Us Improve!, However, normal aging does NOT lead to dramatic memory loss. http://viagranerrds.com/ It's the mycotoxins unfortunately wreaking havoc on your system.
Vrdwrisy 1397/02/31 03:01
It is caused by bacteria and if antibiotics are taken within seven days of the onset of symptoms, they may decrease symptoms. внимание:No matter where you live, sites deliver a good price of <a href="http://viagranerrds.com/#">viagra online generic</a> remain on the shelf? The macrophage Board's index of leading U.,Allergies and allergic disorders are among the most common of medical conditions, affecting more than 20 percent of all Americans. Anybody can enjoy low price of http://viagranerrds.com/# - generic viagra to help eliminate symptoms by securing excellent online So see your doctor for a diagnosis rather than taking iron supplements on your own., Your health care provider may suggest treatments such as:Over-the-counter products that increase acid in the urine, such as ascorbic acid or cranberry juice, may be recommended. http://viagranerrds.com/ Magnetic resonance spectroscopy MRS is used to examine the tumor's chemical profile and determine the nature of the lesions seen on the MRI.
bbxtyday 1397/02/30 18:46
The CF care guidelines for CFRD recommend that people with CF ages 10 and older be tested every year for CFRD with an oral glucose tolerance test OGTT. No men loves being impotent. Go to <a href="http://viagrafolec.com/#">buy viagra online</a> from responsible pharmacies online if you desire competitive The symptoms of thyroid cancer are hard to detect—and usually the noticeable symptoms are caused not by the cancer itself but by the thyroid nodule where the thyroid cancer is developing.,So then they doubled his dose told him to take 2 pills instead of 1. Canadian Pharmacy.Add more heat into your sexual aspect. Read <a href=http://viagrafolec.com/#>buy viagra</a> deals here. Ultrasound - An ultrasound of the abdomen will show if there is a blockage in the appendix, a rupture of the appendix, swelling of the appendix, or another reason for the abdominal pain., Pain is the most common complication of SCD, and the top reason that people with SCD go to the emergency room or hospital. http://viagrafolec.com/ So if you decide to take one earlier than that and get a negative result, try again in a few days.
baaflange 1397/02/30 17:41
need payday loan today <a href="https://applygoleader.com/">the best payday loans</a> 2nd payday loan <a href="https://applygoleader.com/">loans online</a>
bbxtyday 1397/02/30 16:51
Depression-related impairment: estimating concurrent and lingering effects. Protect your health and <a href="http://viagrafolec.com/#">online viagra</a> and save more money If you picture your eye as a globe inflated by pressure, you can better understand why ocular hypertension should be monitored.,There appears to be no danger to the public. Strengthen your affectivity at <a href=http://viagrafolec.com/#>buy viagra online</a> brand and generic prices? Sometimes patients with benign cartilage tumors can have pain caused by something other than the tumor., PPI use over the previous 5 years was not associated with having osteoporosis at either the hip OR 0. http://viagrafolec.com/ The information on this website is not intended to diagnose, treat, cure or prevent any disease.
cbrEvert 1397/02/29 09:48
The first case with symptoms fully related to kidney and the second mimicking epididymorchitis hindered prompt diagnosis. How long does <a href="http://cialisgretkjss.com/#">buy cialis online</a> guarantee top performance? Lymphoma is cancer of the lymph system or lymphatic system , which is part of our immunity.,This increased ICP may cause the following:The symptoms of a brain tumor may resemble other conditions or medical problems. You can get lower rates when you <a href=http://cialisgretkjss.com/#>cialis buy</a> in the price chart published on this site The Human Performance Institute, aimed at the optimum well-being of athletes, conducted tests in the mid-1990s geared at helping Formula 1 race card drivers combat the inevitability of jet lag as they travel between races as far apart as Europe and Australia., HirsutismAbnormal vaginal bleedingProlapsed uteruswebmd. http://cialisgretkjss.com/ The doctor may decide to use one treatment or a combination of treatments.
cbrEvert 1397/02/29 01:57
The virus is spread by inhaling droplets coughed or sneezed out by an infected person or by having direct contact with an infected person's nasal secretions. Be smart enough. Read <a href="http://cialisgretkjss.com/#">generic cialis online</a> contains all the details. Who should get a FIT test?,I am 28 years old next month and i have never even had a scare and him and i havent been careful for years so we stopped worrying but this nausea only almost 2 weeks after my period has me wondering. Face off with ED problems and treatment. Contact <a href=http://cialisgretkjss.com/#>cialis online</a> at low prices Cancer of the bowel may cause a blockage bowel obstruction., Stachybotrys is another fungi that has the ability to produce mycotoxins, ones that are extremely toxic, suspected carcinogens, and immunosuppressive. http://cialisgretkjss.com/ Drawing from both the Snowden documents and revelations from previous whistleblowers, this talk describes the sorts of surveillance the NSA conducts and how it conducts it.
bynwrisy 1397/02/29 01:26
If your physician rules out a medical cause, the next step is to consult with a therapist who has experience treating anxiety attacks and anxiety disorders. Looking for drugs at discounted prices? Buy here for good value <a href="http://viagranerrds.com/#">cheap viagra</a> Buy Instead, the researchers discovered that the cancer rates of cannabis smokers were at worst no greater than those who smoked nothing at all or even significantly better.,Maybe you have heard that prenatal vitamins containing folic acid can prevent birth defects? Read more at http://viagranerrds.com/# - viagra online generic at incredibly low prices when you purchase from discount Because of this, many people keep their thoughts a secret and suffer silently., The Mayo Clinic is one of the top rated facilities in the country if not the world. http://viagranerrds.com/ Carcinoid syndrome is more common in people who have had a carcinoid tumor for many years.
bynwrisy 1397/02/29 00:03
If a fever occurs while you are on chemotherapy, see your doctor immediately in case antibiotics are needed. is not such a good ideaPeople look for the cheapest price of <a href="http://viagranerrds.com/#">order viagra</a> . A low temperature could explain a lot of your symptoms.,In our dataset, which did not contain participants having night shift work, these two heuristics led to one and only one location cluster for every participant. Begin saving money when you http://viagranerrds.com/# - viagra online pills from this online portal Hemoglobin— An iron-containing pigment of red blood cells composed of four amino acid chains alpha, beta, gamma, delta that delivers oxygen from the lungs to the tissues of the body., People in the United States with any level of risk for Ebola are under active monitoring so that public health workers can recognize quickly if someone becomes sick. http://viagranerrds.com/ A brief clinical report.
brtlinty 1397/02/28 23:14
same day loans <a href="https://applycheckloan.com/">online loans</a> cash loans not payday loans <a href=https://applycheckloan.com/>loans online</a>
bsfglymn 1397/02/28 13:57
fast money cnbc <a href="https://greencheckngo.com/">small business loan</a> payday loan no credit check <a href=https://greencheckngo.com/>payday loans no credit check</a>
baaflange 1397/02/28 07:57
business payday loans <a href="https://applygoleader.com/">payday loans</a> authorized payday loan <a href="https://applygoleader.com/">no credit check loan</a>
bsfglymn 1397/02/28 05:52
online cash advance <a href="https://greencheckngo.com/">quick loans</a> pay day loans on canada child tax <a href=https://greencheckngo.com/>instant online payday loans no credit check</a>
muxPreom 1397/02/28 05:01
personal installment loans <a href="https://applygopayday.com/">loans online</a> instant payday loan approval <a href=https://applygopayday.com/>fast loans</a>
bdfwrisy 1397/02/28 03:44
fast payday loan no credit check <a href="https://leaderapply.com/">payday loans las vegas</a> www.paydayloans.com https://leaderapply.com/ - quick loans
muxPreom 1397/02/28 02:52
online payday loans with bad credit <a href="https://applygopayday.com/">cash loans</a> easy approval payday loan <a href=https://applygopayday.com/>п»їpayday loans</a>
bdfwrisy 1397/02/28 02:14
payday lon <a href="https://leaderapply.com/">online payday loans</a> no credit check payday loans https://leaderapply.com/ - fast loans
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت